Przewiny
Nie oszczędzili przy tym również i społeczności polskiej, która przyszła na Ziemie Zachodnie i Północne przeważnie nie przygotowana ideowo, politycznie i historycznie, traktując spotykaną tu ludność polskiego pochodzenia jako remanent Trzeciej Rzeszy, obciążony wszystkimi jej przewinami i wadami. Rutka nie jest wprawdzie autochtonką typową - typowi, a w każdym razie najbardziej liczni byli ci, którzy nie mogli przedstawić żadnego indygenatu na polskość, którzy byli masą ukształtowaną przez walki pogranicza a potem naciski hitleryzmu, których nalot niemiecki był tak gruby, że trzeba było go zeskrobywać cierpliwością, rozumną edukacją a także szacunkiem dla cierpliwości pacjenta. Mimo to świadoma swej polskości Rutka może być alter ego również dla tych szerokich mas autochtonicznych, które w mniejszym stopniu zainteresowały pisarzy polskich, zafascynowanych raczej jednostkami bardziej tragicznymi, gdyż skrzywdzonymi przede wszystkim dlatego, że usiłowały one udowadniać swoją polskość z całym przekonaniem, choć bez zrozumienia specyfiki naszego powrotu na ziemie odzyskane.
Nonkonformizm .